Kush
eshte
Jezus Krishti?
Cili
ėshtė personaliteti mė i shquar i tė gjitha kohėrave? Udhėheqėsi mė i
madh? Mėsuesi mė i madh? Cili ka bėrė mė shumė tė mira pėr njerėzimin?
Cili ka bėrė jetėn mė tė shenjtė si askush tjetėr?
Shkoni nė ēdo vend tė botės sot. Bisedoni me njerėz tė ēdo feje.
Pavarėsisht nga pėrkushtimi ndaj fesė sė tyre, nėse marrin vesh
sadopak nga historia, do tė pranojnė se kurrė nuk ka ekzistuar njė
njeri si Jezusi i Nazaretit. Ai ėshtė personaliteti mė i pashoq i tė
gjitha kohėrave.
Jezusi ndryshoi rrjedhėn e historisė. Madje edhe data e gazetės suaj
dėshmon faktin se Jezusi i Nazaretit ka jetuar nė tokė afro 2000 vjet
mė parė (P.K. do tė thotė "Para Krishtit", kurse E.J. ėshtė shkurtimi
i "era jonė" , latinisht "anno domini", qė pėrkthehet "nė vitin e
Zotit tonė".
Po
ēfarė e bėn kėtė njeri kaq tė veēantė? Ku dallohet Jezusi nga tė
tjerėt?
ARDHJA
E TIJ ISHTE PARATHĖNĖ
Qindra vjet para lindjes sė Krishtit, Shkrimi i Shenjtė mbante tė
shkruara fjalėt e profetėve tė Izraelit, qė parashikonin ardhjen e
Jezus Krishtit. Dhiata e Vjetėr, shkruar nga shumė vetė gjatė njė
periudhe 1500 vjeēare, pėrmban mė shumė se 300 profeci qė pėrshkruajnė
ardhjen e Tij. Tė gjitha kėto detaje u bėnė realitet, duke pėrfshirė
kėtu lindjen e Tij tė mbinatyrshme, jetėn e Tij tė papėrlyer,
mrekullitė e Tij tė shumta, vdekjen dhe ringjalljen e Tij.
JETA
DHE MESAZHI I TIJ SJELLIN NDRYSHIME
Shikoni jetėn dhe ndikimin e Jezusit tė Nazaretit, Krishtit, gjatė
gjithė historisė dhe do tė vini re se Ai dhe mesazhi i Tij kanė sjellė
gjithnjė ndryshime tė mėdha nė jetėn e njerėzve dhe kombeve. Kudo qė
ka shkuar Krishti, atje vlera njerėzore dhe tė drejtat e njeriut janė
njohur dhe stimuluar, janė hapur shkolla dhe universitete, janė
hartuar ligje pėr mbrojtjen e fėmijėve, ėshtė zhdukur skllavėria dhe
janė bėrė ndryshime tė shumta nė tė mirė tė njerėzimit.
Gjithashtu, jeta private e individit ka ndryshuar nė mėnyrė tė
jashtėzakonshme. P.sh., Lju Uollas, gjeneral dhe gjeni me famė, njihej
si ateist. Ai studioi dy vjet nė bibliotekat mė nė zė tė Europės dhe
Amerikės pėr tė kėrkuar tė dhėna qė tė mund tė shkatėrronin njėherė e
pėrgjithmonė Krishterimin. Ndėrsa po shkruante kapitullin e dytė tė
njė libri qė kishte nė plan pėr ta botuar, ai papritur e pa veten tė
ulur nė gjunjė, duke i thirrur Jezusit: Perėndia dhe Zoti im.
Pėr
shkak tė provave tė padiskutueshme, ai nuk mund ta mohonte se Jezu
Krishti ishte Biri i Zotit. Mė vonė, Lju Uollas shkroi librin Ben
Hur, njė nga romanet madhore tė letėrsisė angleze, qė trajton ngjarje
tė kohės nė tė cilėn ka jetuar Krishti.
Po
kėshtu, K.S.Ljuis, profesor nė Universitetin e Oksfordit nė Angli,
ishte agnosticist dhe pėr vite me radhė e mohoi hyjninė e Krishtit.
Por edhe ai, me ndershmėri intelektuale, iu pėrkushtua Jezusit, duke e
quajtur Zot dhe Shpėtimtar tė tij, pasi studioi fakte tė panumėrta pėr
hyjninė e Tij. Bashkė me Uollasin dhe Ljuisin janė dhe miliona tė
tjerė qė dėshmojnė se, jo vetėm qė janė bindur se Krishti ėshtė i
gjallė, por edhe se kanė pėrjetuar ndryshimin e plotė qė Krishti u ka
bėrė jetėve tė tyre.
I
RINGJALLUR
Jezusi i Nazaretit u mbėrthye nė kryq, u varros nė njė varr tė marrė
hua dhe tri ditė mė vonė u ringjall sė vdekuri. Krishterimi ėshtė unik
nė kėtė drejtim. Ēdo argument pėr vėrtetėsinė e Krishterimit varet nga
dėshmia e ringjalljes sė Jezusit tė Nazaretit.
Nėpėr shekuj, pjesa dėrrmuese e dijetarėve, tė cilėt kanė shqyrtuar
provat e ringjalljes, kanė besuar dhe akoma besojnė se Jezusi ėshtė i
gjallė. Pas shqyrtimit tė dėshmisė pėr ringjalljen, dhėnė nga autorėt
e ungjijve, Simon Grinlif, njė autoritet mbi ēėshtjet legale nė
Institutin e Lartė tė Drejtėsisė nė Harvard, arriti nė kėtė pėrfundim:
"Nė qoftė se Jezusi nuk do tė ishte ngritur nė tė vėrtetė nga varri
dhe, nė qoftė se ata nuk do tė ishin shumė tė sigurt pėr kėtė fakt, do
tė ishte e pamundur qė tė kėmbėngulnin nė mbrojtjen e tė vėrtetave qė
kishin thėnė me gojėn e tyre."
Xhon Singėllton Kopli, i njohur si njė nga juristėt mė tė mėdhenj nė
historinė e Britanisė, komentonte: "Unė e di shumė mirė se ēdo tė
thotė dėshmi dhe ju them, se njė dėshmi tė tillė si ajo pėr
ringjalljen nuk ėshtė hedhur poshtė ende."
ARSYET
PĖR BESIM NĖ RINGJALLJEN
Sė pari,
Jezusi vetė e parashikoi vdekjen dhe ringjalljen e Tij, dhe vdekja dhe
ringjallja e Tij ndodhi krejtėsisht siē e kishte parathėnė Ai.
Shikoni: Luka 18:31-33.
Sė dyti,
ringjallja ishte i vetmi shpjegim i pranueshėm pėr varrin e Tij bosh.
Njė lexim i kujdesshėm i ngjarjes biblike tregon se varri ku ata
shtrinė trupin e Jezusit ruhej me vėmendje nga ushtarėt romakė dhe
ishte i mbyllur me njė gur tė madh. Nė qoftė se, siē pretendojnė disa,
Jezusi nuk ishte i vdekur, por i dobėsuar, rojet dhe guri do ta kishin
penguar largimin e Tij ose pėrpjekjet e dishepujve pėr ta shpėtuar.
Armiqtė e Jezusit nuk do ta kishin marrė kurrė kufomėn e Tij, sepse
mungesa e kufomės nė varr do ti shėrbente nxitjes sė besimit nė
ringjalljen e Tij.
Sė treti,
ringjallja ėshtė i vetmi shpjegim pėr shfaqjet e Jezu Krishtit para
dishepujve tė Tij. Pas ringjalljes, Jezusi iu shfaq tė paktėn dhjetė
herė atyre qė e njihnin dhe nė njė rast e panė afro 500 njerėz. Zoti
Jezus e vėrtetoi se kėto shfaqje nuk ishin haluēinacione. Ai hėngri e
piu me ta dhe ata e prekėn.
Sė katėrti,
ringjallja ėshtė i vetmi shpjegim i arsyeshėm pėr fillimin e Kishės sė
krishterė. Kisha e krishterė ėshtė deri tani institucioni mė i madh qė
ekziston ose ka ekzistuar nė historinė botėrore. Mė shumė se gjysma e
predikimit tė parė tė krishterė, i pėrkiste ringjalljes (Veprat e
Apostujve 2:14-36). Ėshtė e kuptueshme, Kisha e hershme e dinte se kjo
ishte baza e mesazhit tė saj. Armiqtė e Jezusit dhe tė pasuesėve tė
Tij mund ta kishin mohuar kėtė nė ēdo kohė, vetėm duke paraqitur
kufomėn e Jezusit.
Sė pesti,
ringjallja ėshtė i vetmi shpjegim logjik pėr jetėt e transformuara tė
dishepujve. Ata e braktisėn Atė para ringjalljes; pas vdekjes sė Tij,
ata u dekurajuan dhe u frikėsuan. Ata nuk e prisnin qė Jezusi tė
ngjallej sė vdekuri (Luka 24:1-11). Megjithatė, pas ringjalljes sė Tij
dhe pėrvojės sė tyre nė ditėn e Rrėshajėve, kėta njerėz tė zhgėnjyer u
transformuan me anė tė forcės sė Krishtit tė ringjallur. Nė emrin e
Tij ata pėrmbysėn botėn. Shumė humbėn jetėn pėr besimin e tyre; tė
tjerėt u persekutuan tmerrėsisht. Qėndrimi i tyre i guximshėm nuk ka
kuptim i ndarė nga bindja e tyre se Jezu Krishti u ngjall sė vdekuri
njė fakt pėr tė cilin ia vlente tė vdisnin.
ZOT,
MASHTRUES APO I MARRĖ
Nė
librin e tij tė famshėm "Thjesht Krishterim",
C.S.
Ljuis shpall: "Njė njeri, i cili ėshtė thjesht njeri dhe thotė ato
gjėra qė ka thėnė Jezusi, nuk mund tė jetė njė mėsues i madh morali.
Ai do tė jetė, ose i lojtur nga fiqiri deri nė atė shkallė sa e quan
veten 'njė vezė e zier' ose djalli vetė. Duhet tė zgjidhni! Ose ky
ishte dhe ėshtė Biri i Zotit, ose ndryshe njė i marrė apo mė keq se
kaq. Ose quajeni budalla, ose bini para kėmbėve tė Tij dhe quajeni
Perėndi dhe Zot. Po le tė mos arrijmė nė njė pėrfundim jologjik, duke
pohuar se Ai ishte thjesht njė mėsues i madh njerėzor. Pėr hyjninė e
Tij nuk ka vend pėr dyshim."
Cili ėshtė Jezusi i Nazaretit pėr ju? Jeta juaj nė kėtė tokė dhe nė
pėrjetėsi varet nga pėrgjigjja qė do ti jepni kėsaj pyetjeje.
Shumė fe u themeluan nga njerėzit dhe mbėshteten nė filozofitė,
rregullat dhe normat e sjelljes tė vendosura po nga njerėzit.
Shikojini kėto fe pa themeluesit e tyre: nuk kanė ndryshim nė
vazhdimėsi. Por, nėse nxjerr Jezu Krishtin jashtė Krishterimit, nuk do
tė mbetet asgjė. Krishterimi biblik nuk ėshtė vetėm njė filozofi e
jetės, as standard etik apo bindje kundrejt ritualeve fetare.
Krishterimi i vėrtetė mbėshtetet nė njė marrėdhėnie tė fuqishme
jetėsore me Shpėtimtarin e ringjallur.
ZOTI I
GJALLĖ
Pėr
shkak tė ringjalljes sė Jezusit, dishepujt e Tij tė vėrtetė nuk
ndjekin thjesht kodin etik tė njė themeluesi tė vdekur, por vendosin
njė marrėdhėnie personale me Zotin e gjallė. Jezu Krishti, me
besnikėri, bekon dhe pasuron jetėn e tė gjithė atyre qė e besojnė dhe
i binden Atij.
Gjatė shekujve, miliona njerėz e kanė pranuar dhe njohur denjėsinė e
Jezu Krishtit, duke pėrfshirė shumė nga ata qė kanė patur ndikim tė
fuqishėm mbi botėn.
Filozofi dhe shkrimtari francez Blez Paskal, foli pėr nevojėn e
njeriut pėr Jezusin, kur tha: "Ekziston njė boshllėk i formuar nga
Zoti nė zemrėn e ēdo njeriu, tė cilin vetėm Zoti mund ta mbushė
nėpėrmjet Birit tė Tij, Jezu Krishtit."
A
do qė ta njohėsh Krishtin personalisht si Shpėtimtarin tėnd tė gjallė?
Sado e guximshme qė tė duket, ti e ke kėtė mundėsi! Jezusi mezi pret
tė vendosė njė lidhje dashurie dhe personale me ty. Pėr kėtė, Ai i ka
marrė tashmė masat e nevojshme.
Dr. Uilliam R. Brajt
Shėnim: Ky artikull ėshtė ofruar nga Faqja "Jam
Dakord".