Krishterimi: Prologu dhe Hyrja - Historia e Kishes ne Shqiperi

AlbKristian.com - Faqe të Krishtera Shqiptare	Kryefaqja

Prologu dhe Hyrja

Prologu

Kisha përfaqëson institucionin më me prestigj dhe më autoritar në botë. Krishterimi në tërësi duke qenë në vetvete një tërësi vlerash historike, është diçka me shumë rëndësi eksplorimi i këtij substrati i cili i ka rrënjët 2000 vjet më parë, qysh në ditën simbol të lindjes së Krishtit, ose në kufi të dy epokave të qytetërimit njerëzor. Që nga kjo kohë, Kisha u bë protagonistja kryesore në lëvizjen historike botërore. Historia e Krishterimit përbën një nevojë imediate sidomos për të gjithë popujt e vjetër të Evropës, pasi Krishterimi është tabani i qytetërimit evropian. Për më tepër, studimi i historisë së Krishterimit për popullin shqiptar, i cili e ka marrë këtë fe që në shekullin e parë, pra qysh në kohërat apostolike prej Apostujve të Kombeve, çështja tejkalon partikularizmin kombëtar dhe përbën një pjesë të rëndësishme të historisë së Krishterimit tashmë në një plan më të gjerë evropian. Pikërisht, për këtë arsye, është tepër e rëndësishme edhe njohja me këtë histori. I zhvilluar në një plan të gjerë social, nëse do t’ju referoheshim diakronikisht qysh prej fillesave të saj situatave të cilat e përbëjnë, do të shohim se brenda kësaj hisorie ruhen fakte të rëndësishme historike për historinë e kombit tonë, të cilat flasin për vlera të mëdha, që kanë një rëndësi të madhe sidomos për pozicionimin koherent në botën e vlerave. Memorja e historisë kishtare ruan brenda saj situata të pakundërshtueshme të një të kaluare historike e cila kontribuon në mënyrë të veçantë në pasurimin e konceptit historik të popullit tonë. Në librin e “Historisë së Krishterimit” teologu dhe studiuesi i zellshëm z. Andrea Llukani, ka ditur të pasqyrojë me një vërtetësi historike zanafillën e historisë kishtare e cila siç e thamë përbën një pjesë të rëndësishme të historisë së popullit shqiptar. Duke kaluar nëpër shekuj dhe duke ilustruar në mënyrë të detajuar faktet e njëpasnjëshme historike, të cilat derivojnë brenda kuadrit të një strukture teologjike do të nxirrnim si konkluzion, se në periudha të caktuara kohore, zhvillimi i këtyre faktorëve dhe kontributet e tyre në fushën e Krishterimit, në përgjithësi përputhen në mënyrë të plotë me forcën e karakterit dhe humanizmin e një populli të vogël, por të lashtë dhe fisnik.

Dr. Dion Tushi

Hyrja

Historia është shkenca, e cila studion në mënyrë kritike dhe paraqet në mënyrë sistematike, zhvillimin e shoqërisë njerëzore gjatë shekujve. Ajo është tërësia e fakteve dhe ngjarjeve që karakterizojnë jetën e gjithë njerëzimit. Por ajo mund të ketë vetëm një subjekt të caktuar, siç është në rastin tonë, Historia e Krishterimit në Shqipëri. Misioni i kësaj historie është të na tregojë për jetën, aktivitetin si dhe kontradiktat që ka hasur krishterimi gjatë shekujve duke pasur si qëllim të përshkruajë ecurinë e kishës së krishterë, që nga vitet apostolike dhe deri më sot.

Periudhat kryesore të Historisë së Krishterimit në Shqipëri janë:

Periudha e parë që fillon nga vitet apostolike dhe përfundon në vitin 731, në kohën kur Kisha e Ilirisë Lindore ishte nën vartësinë e Vikarjatit romak të Selanikut.

Periudha e dytë që fillon nga vitet 731 dhe vazhdon deri në fillimet e shekullit të XI-të, kur Kisha e Ilirisë Lindore ishte nën juridiksionin e Patriarkanës Ekumenike të Konstandinopojës.

Periudha e tretë fillon nga shekulli i XI-të deri në vitin 1767, kur episkopatat më të shumta vareshin nga Kryepiskopata e Ohrit.

Periudha e katërt i përket viteve 1767 deri në vitin 1937 me shpalljen e autoqefalisë dhe vartësinë nga Patriarkana Ekumenike e Konstandinopojës.

Periudha e pestë që fillon nga viti 1937 dhe vazhdon deri në ditët tona.

Shënim: Në këto faqe ne do të publikojmë vetëm Periudhën e parë.

Kthehu tek faqja: Materiale Historike